OSMANLI AİLESİ
600 Yılı aşkın bir süre ayakta kalan, üç kıtaya yayılmış Osmanlı Devletini güçlü kılan unsurlardan biri de aile kurumuna verdiği önemdir. Çok çeşitli kültürlerden oluşmasına rağmen aile birlikleri uzun yıllar yan yana ve barış içinde yaşamışlardır.
Osmanlı ailesi ister Müslüman ister Hıristiyan veya Musevi olsun evlilik akdi mutlaka dini temellere dayanır ve şerriye sicil defterlerine kaydedilirdi. Osmanlı ailesi ataerkil yani erkek egemenliğine dayalı idi. Evlilik akitleri gayri Müslimlerde kilise kayıtlarına geçirilirdi. Osmanlı kadını bilinenin aksine dışarıya çıkar çarşı, Pazar alışverişini yapar türbeleri ziyaret ederdi. Ancak kesin olan kadının ikinci planda olduğu idi. Osmanlı aile tipi genelde çekirdek aile idi. Yine bilinenin aksine Osmanlı erkekleri çok kadınla evlenmez, tek eşli yaşarlardı. Bununla ilgili birçok seyyah anılarında bahseder.
Osmanlı toplumunda mahallerdeki aileler arasında ciddi bir yardımlaşma, işbirliği, saygı ve sevgiye tanık oluruz. Örneğin dışarıdan gelen, Osmanlı Türk kültürünü bilmeden yaşayan bazı aileler uyarılır, gerektiğinde kadıya arzuhal verilerek mahalleden uzaklaştırılırdı. Mahalleli çeşme, lağım, yolların bakımı konusunda işbirliği yapar, masrafları birlikte karşılardı. Yine aynı mahallede yaşayanlar doğum, ölüm gibi durumlarda bir birine yardım etmeyi borç bilir cenazeler birlikte kaldırılırdı.
Okula başlayan çocuklar için tören yapılır, dualar okunurdu. Genellikle Türk çocukları tarım ve zanaatkârlıkla, Ermeniler kuyumculukla, Rumlar marangozlukla, Süryaniler gümüş işçiliği ile uğraşırdı.
Kadınların eşinden boşanma hakkı vardı. Ancak devlet boşanmayı mümkün mertebe önlemeye çalışırdı. Boşanma gerçekleşir ise çocuklar anneye verilir, anne-baba, çocukları istemediği takdirde, devlet bu çocukları maaş karşılığı bazı bakıcı kadınlara verir ve onların yetiştirmesi sağlanırdı. Yetim çocuklar Dar-ül Eytam'da barındırılırdı.
Kadınlar ve kız çocuklarının eğitimine 19.yüzyıldan itibaren daha çok önem verilmiş, bilindiği gibi II. Mahmut ilköğretimi zorunlu hale getirmişti. Bu yüzyıldan itibaren kadınlar, erkekler ile birlikte balo ve partilere katılmış, kıyafet konusunda modernleşmiştir.
Sonuç olarak Osmanlı Ailesi, akrabalık ilişkilerine büyük önem veren, sevgi ve saygı içerisinde yaşayan, geleneklerine bağlı, yardımsever, ülkesi ve milletini seven bir yapıdadır.