Ulu Önder ATATÜRK ve EDİRNE

Ulu Önder ATATÜRK ve EDİRNE

Merhaba Dostlar bundan böyle bu köşede sizlerle tarih sohbetlerinde beraber olacağız. İlkyazımızda Büyük Atatürk'ün yaşamında Edirne konusundan söz edeceğim.

Atatürk yaşamı boyunca Edirne'ye 3 kez teşrif etmiştir. İlk gelişi 21 Temmuz 1913 tarihine rastlar. Balkan savaşının sonuçları tüm yurdu olduğu gibi Edirne'yi de olumsuz yönde etkilemiştir. Edirne de o tarihte 15. Kolordu bulunuyordu, kurmay binbaşı olan M.Kemal bu kolordunun harekât şubesine atanmış ve yaklaşık 1 hafta Edirne'de kalmıştır.

1.Dünya Savaşı'nın zorlu yıllarında Çanakkale savaşlarına katılmış olan Atatürk buradan dönüşte Edirne'de ki 16.Kolordu Komutanlığına atanmış 14 Ocak 1916 günü Karaağaç'a gelerek görevine başlamıştır. Edirneliler o gün Atatürk'ü büyük bir coşku ve sevinç gösterileriyle karşılamışlardır. Bundan çok etkilenen M.Kemal, Edirne Belediye Reisine hitaben şu teşekkür yazısını göndermiştir. "Edirne Şehri halkının bana ve askerlerime gösterdiği iyi kabul ve dileklerinden çok duygulandım. Bu günlerin renkli hatıraları kalplerimizde ebediyen işlenmiş kalacaktır. Bu kabulü kendim ve askerlerim adına bir mükâfat kabul eder, Edirne halkına sonsuz teşekkürlerimi sunarım."

Atatürk Edirne'ye bu 2. gelişinde yaklaşık bir ay kalmış komuta ettiği kolordunun Diyarbakır da kurulması ile 17 Şubat 1916 da Edirne'den ayrılmıştır.

Atatürk'ün Edirne'ye 3. gelişleri: Ulu Önder Cumhuriyet'in ilanından sonra yurt gezilerine ağırlık vermiş, Edirne'ye de 21 Aralık 1930 da kalabalık bir heyet ile ziyarete gelmiştir.(Bu gezide, Kılıç Ali, Recep Peker, Hasan Rıza Soyak, Şükrü Kaya, Ruşen Eşref Ünaydın ve kardeşi Makbule Atadan da Atatürk'e eşlik etmiştir.)Bu gezi bir hafta olarak planlanmıştı. Ziyaretçiler için belediye binasında özel odalar oluşturuldu. Atatürk 22 Aralık 1930 günü Cumhuriyet Halk Partisi üyeleri ile görüşmüş, halkın dilek ve şikâyetlerini dinlemişti. Özellikle Kemalköy halkı Karabekir isimli birinden şikâyetçi olmuş ve topraklarının zorla alındığını bildirmişlerdi. Bu konuyu yerinde çözmek isteyen Atatürk bizzat köye giderek meseleyi halletmişti. Ancak 23 Aralık 1930 da Menemen de meydana gelen üzücü olay Atatürk'ü derinden etkilemiştir. Bu yüzden gezi planlanandan daha önce sona ermiştir.

24 Aralık 1930 da Atatürk Edirne'de ki okulları gezmiş, öğretmen okulunda derslere girerek öğrencilere sorular sormuştur. Türk ocağı binasında Edirne'nin sorunlarını dinlemiş, aynı gün Selimiye Camii'ni ziyaret etmiştir. Burada Atatürk'e Selimiye Camii'ne Balkan Savaşı sırasında isabet eden top mermileri ve yıkıntılar gösterildiğinde o şöyle demiştir." Bunları onarmayınız, olduğu gibi kalsın, insanlığa mal olmuş sanat ve din şaheserine düşmanın saygısızca davranışı örnek ve ibret olsun demiştir."

Menemen olayının yarattığı olumsuz hava Atatürk'ün ziyaretini kısa kesmesine sebebiyet vermiş ve 25 Aralık günü Edirne'den ayrılmıştır. Edirneliler Atatürk'ü büyük sevgi gösterileri ile uğurlamışlar, Belediye'de konakladığı oda olduğu gibi korunmuş ve müze haline getirilmiştir.1932 yılında da Edirne'nin en merkezi noktasına Atatürk heykeli dikmişlerdir.

21 Aralık günü her yıl Edirne Valiliği, Milli Eğitim Müdürlüğü ve Belediye tarafından coşkulu törenlerle anılmaktadır. Atasına sahip çıkan laik ve çağdaş Edirneliler bu özel günü büyük bir mutlulukla kutlamakta ve kutlamaya devam edeceklerdir.